Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur

0
2

Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur 1

Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur

09/11/2019 19:51

Zaterdag is het exact dertig jaar geleden dat de Berlijns Muur werd neergehaald.
Foto: AP

BERLIJN –
Het is zaterdag exact dertig jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel, de 43 kilometer lange afscheiding van beton en prikkeldraad die de Duitse hoofdstad in tweeën verdeelde. Het westen was meer dan 28 jaar een onderdeel van de Bondsrepubliek Duitsland (BRD) geweest, het oosten van de Duitse Democratische Republiek (DDR), waar de Sovjet-Unie de plak bleef zwaaien.

Op de avond van 9 november 1989 zou alles van het ene moment op
het andere veranderen. En aan de basis lag de vergissing van één
man. Welgeteld één nacht had het in augustus 1961 geduurd om de
muur op te trekken. Maar liefst twintigduizend Oost-Duitse agenten
sloten zo het westelijke deel van Berlijn – een westerse enclave
diep in de DDR – af van de rest van Oost-Duitsland. Doel was om te
voorkomen dat Oost-Duitsers nog zouden proberen naar het westen te
vluchten, op zoek naar vrijheid.

Wie toch probeerde om de muur over te steken, riskeerde zonder
genade doodgeschoten te worden door een van de grenswachters of om
te komen in het met mijnen bezaaide niemandsland rond de muur. Een
kleine 140 van de burgers die het in de loop der jaren toch
waagden, kwamen zo aan hun einde. Maar het protest tegen de
communistische regering in Oost-Berlijn groeide, aangewakkerd door
het ineenstorten van het communisme in Oost-Europa en het tanen van
de macht van het Sovjetrijk.

De inwoners van Oost-Berlijn waren het beu dat hun
bewegingsvrijheid en vrijheid van meningsuiting ingeperkt werden en
dat ze constant in de gaten gehouden werden door de spionnen van de
veiligheidsdienst Stasi. Op 9 november 1989 zouden ze eindelijk
krijgen wat ze wilden. De man die ongewild het vuur aan de lont
stak, was Günther Schabowski: de woordvoerder van de regerende
Oost-Duitse Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED), die
tijdens het hele bestaan van de DDR de absolute macht had en geen
enkele tegenstand duldde.

Schabowski had het op dat moment voor het zeggen in
Oost-Berlijn. Tijdens een wekelijkse persconferentie kondigde hij
een reeks nieuwe grensregels aan, die reizen naar het westen
makkelijker moesten maken. Daarmee hoopte de SED de massale
protesten tegen de regering in Oost-Duitsland te counteren. Toen
een journalist hem vroeg wanneer de maatregelen precies van kracht
zouden worden, antwoordde Schabowski – duidelijk verrast – per
vergissing: "Met onmiddellijke ingang". Dat blies het deksel van de
doos.

De Oost-Duitsers trokken onmiddellijk in groten getale naar de
muur. De grenswachters zagen de kolkende mensenmassa komen en waren
compleet overweldigd. Ze hielden de massa dan ook niet tegen,
hoewel ze geen orders gekregen hadden om de grenzen open te
stellen. En zo kwam het dat diezelfde nacht duizenden herenigde
Oost- en West-Duitsers het einde van de Todesstreiffen vierden. Het
zou uiteindelijk nog een jaar duren eer Oost- en West-Duitsland
officieel werden herenigd. Maar de eerste belangrijke stap was
gezet.

En Günther Schabowski? Die trad een maand later uit het centraal
comité van de SED. Nog een maand later – in januari 1990 – werd hij
uit de partij gezet. Voor zijn deelname aan het DDR-regime werd hij
in 1999 in de gevangenis gegooid, maar in 2000 kreeg hij amnestie.
Hij was een van de weinige SED-leiders die hun verantwoordelijkheid
achteraf openlijk toegaven. Schabowski overleed in 2015 in een
verzorgingstehuis in Berlijn. Hij was 86.
HLN.be

Uw browser ondersteunt helaas geen iFrames

(bron: dwtonline.com)